RizeİlÇevreveOrman Müdürü

Şube Müdürlükleri

Duyurular

Resimler

Personel

Mevzuat

Bir Zamanlar Rize

Nayla Ve Evlerimiz

Sorunlarımız

Değerlerimiz

Sobalar

SARP projesi

Güncel Haberler

 

Rize ?l Çevre Ve Orman Müdürlü?ü

Geri

Anasayfa

     Karadeniz in simgelerinden olan, yaz kış yaprağını dökmeyen baharda çiçek açıp , Ağustos ayından itibaren üzüm salkımı gibi kahverengi ve siyah meyveleri olan bir meyve türüdür.
       Genellikle çelik ile üretilir.tohumla üretimde yabani olma özelliği vardır bölgemizde bir çok çeşidi vardır. Karadeniz Belediyeleri bu meyveyi süs bitkisi olarak , park ve bahçelerle yol kenarlarına dikmektedirler.

Bol yağışlı ve rutubeti bol olan bölgeleri sevdiği bilinmektedir. Karadeniz yanında Marmara bölgesinde de yetişebileceği kanısındayım.
KARADENİZ BÖLGESİ KARAYEMİŞ (Prunus laurocerasus L.) SELEKSİYONU PROJESİ
H. KAYA(1) Dr. C. ONUR(2) T. ÇALIŞKAN(3) Y. YAKUT(4)
  
       Ülkemiz bir çok meyvenin olduğu gibi Karayemişinde Anavatanıdır. Karayemiş Doğu ve Orta Karadeniz Bölgesinde daha yoğun,Batı Karadeniz ve Marmara Bölgesinin Karadeniz’e bakan kıyılarında yetiştiriciliği yapılmaktadır. Karayemiş hava oransal neminin yüksek olduğu yerlerde daha kuvvetli ve sağlıklı gelişme göstermektedir.
       Bu araştırma 1997-2001 yılları arasında Karadeniz Bölgesi illeri (Artvin,Rize,Trabzon,Giresun,Ordu,Samsun,Bolu ve Sakarya) taranarak farklı tiplerdeki Karayemişlerin (Prunus laurocerasus L.) belirlenmesi amacı ile yürütülmüştür. Çalışma sonucunda birbirinden farklı özelliklere sahip olduğu belirlenen ve yöresel olarak değişik şekillerde değerlendirilen 78 tip belirlenmiştir. Belirlenen bu tiplerden her birinden üçer adet olmak üzere Giresun ve Samsun ekolojisinde seleksiyon parselleri oluşturulmuştur. Ayrıca bu tiplerin yetiştirildiği şartlarda ve ekolojide meyvelerinin pomolojik özelliklerine bakılarak değerlendirilmiştir. Buna göre;Salkım Uzunluğu 3,5-13,5 cm., Boş Salkım Ağırlığı 0,27-1,52 gr.,Salkımda Ortalama Meyve Sayısı 3,5-29,0 adet,Meyve Ağırlığı 1,22-6,30 gr.,Çekirdek Ağırlığı 0,22-0,65 gr., Meyve Eni 9,9-24,3 mm.,Meyve Boyu 12,2-23,2 mm., Et / Çekirdek Oranı 3,35-17,24, Suda Çözünür Kuru Madde Miktarı % 13,0 - % 29,0 arasında değişmektedir. Bu tipler yerel olarak sofralık, reçellik,tuzlamalık ve kurutmalık olarak değerlendirilmekte ve pazarlanmaktadır.
     Çoğaltılması Generatif (eşeyli) ve Vegetatif (eşeysiz) yolla yapılabilmektedir. Çelikle serada perlit ortamında 2000 ppm IBA (İndolbütirik asit) uygulamasıyla % 95’in üzerinde köklenme oluştuğu gözlenmiştir.

     Anahtar Kelimeler : Karayemiş, Prunus laurocerasus L., Islah, Seleksiyon, Çeşit Özellikleri, Karadeniz Bölgesi.
Karayemiş
Karamışın dibine, karayemiş fidanı
Benimi alacasun, yoksa eski sevdanı

     Vatanı Anadolu olup, yurt dışına giden ve isim değiştiren; Karayemiş de 1546 yılında bir Fransız tarafından Trabzon’dan toplanmış ve Trabzon Kirazı (Cerasus trapezuntuna) olarak adlandırılmıştır. Bitki aynı yıl İstanbul üzerinden İtalya’ya, 1574’de başka bir yabancı tarafından Viyana’ya oradan da Fransa ve İngiltere’ye gönderilmiştir. 1600 yılından itibaren tüm Avrupada park ve bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilmeye başlanmıştır.

     Karayemişin Latince adı Prunus laurocerasus’tur (Cerasus’tan dolayı orjini Giresun olması lâzım). Ülkemizde ise Taflan, Karamış, Kattak, Laz Üzümü, Laz-Gürcü Kirazı, Tçko, Tanal kısaca karayemiş olarak isimlendirilen bitkiye; Rize, Trabzon (Maçka - Meryemana Vadisi), Giresun, Sinop (Ayancık), Zonguldak (Devrek), Kastamonu, Bartın, Bolu, İzmit (Keltepe), Adapazarı, İstanbul (Belgrat Ormanı, Alemdağ), Bursa (Uludağ) ve Osmaniye’de (Gâvurdağları) orman veya orman kıyılarında doğal olarak rastlanır.

     Karayemiş; 5-6 m boyunda veya boylu çalı şeklinde, kışın yaprağını dökmeyen ağaççıktır. Özellikle kayın ormanlarının altında yer alır. Ormancılık bakımından zararlı bir alt flora bitkisidir. Parkçılıkta gruplara karıştırıldığı gibi, tek olarak ta kullanılır. Makaslanmaya gelen bir çit bitkisidir. Güneşli, yarı gölge, kuytu (tam gölgeye dayanır), nemli deniz iklimlerinde, asitik, derin, nemli, humuslu-killi-kumlu topraklarda yetişir (800 rakımlı Ankara’da da park ve bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir). Üretilmesi tohum ve çelikle yapılan ve şimdiye kadar herhangi bir zararlı ve hastalığına rastlanmayan karayemiş; fındık bahçelerinin karayel yönüne dikilerek bahçenin rüzgârdan korunmasını sağladığı gibi, görülmesi istenmeyen helâ, depo vs. gibi yerlerin gizlenmesinde de kullanılır.

     5-15 cm boyundaki yaprakları; kısa saplı, uzun şerit halinde ve deri gibi serttir. Sivri uçlu, tam kenarlı veya düzensiz seyrek dişlidir. Üst yüzü koyu yeşil, alt yüzü açık renkli ve tüysüzdür. Şekli ve parlaklığı bakımından manolyaya benzer. Yaprak orta damarı alt yüzde bariz çıkıntı yapar. Açık renkli yeşil renkteki genç sürgünleri tüysüzdür. Bitkiler dünyasının geniş bir ailesi; Rosaceae (gülgiller) familyasından olan karayemişin, Nisan - Mayıs aylarında beyaz açan çiçekleri; 5-10 cm boyundaki dik bir eksen üzerinde sıralanır ve 30-35 tanesi bir arada salkım teşkil ederler.

     Zeytin (yuvarlakça) biçimindeki, tek çekirdekli (düzgün, sivri, çarpık yumurta biçimli) az-çok sulu mayhoş-buruk (olgunlaşmış mahlep tadına benzer) meyveleri; 8-10 mm boyunda, önceleri yeşil, olgunlaşınca siyaha yakın (koyu mor) bir renk alır. Sarı kırmızı alacalı olanları da vardır.